عباس قديانى
479
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
پيدا كرد ، و تمام امور حكومت را مستقلا به دست گرفت . اما عاقبت درصدد برآمد كه وى را نيز هلاك كند ، و خود به استقلال تمام زمام امور را به دست گيرد . ياران سلطانشاه چون از توطئه او آگاه شدند او را به قتل رساندند ( 511 و به قولى 510 ه . ق . ) . بعد از لؤلؤ خادم ، عنوان اتابكى سلطانشاه به شمس الخواص رسيد ، اما يك ماه بعد او را عزل كردند ، و ديگرى را به نام ابو المعالى دمشقى ، به اتابكى برداشتند ، و چون او نيز معزول شد ، اهل حلب ، از ترس استيلاى صليبيون فرنگ ، شهر را به نجم الدين ايلغارى دادند ، و بدينگونه امارت سلاجقه در شام پايان گرفت . سلطانشاه ( خوارزمشاهى ) پس از مرگ ايل ارسلان پسر كهترش سلطانشاه محمود بهجاى او نشست ( 567 ه . ق . ) . پسر مهتر كه تكش نام داشت و فرمانرواى جند در كنار سيحون بود از زير بار اطاعت برادر كهتر شانه خالى كرد و به قراختاييان پناه برد . وى به يارى قراختاييان ، سلطانشاه و مادرش تركان خاتون را از خوارزم بيرون كرد و در بيست و دوم ربيع الاخر سال 568 به پادشاهى نشست . سلطانشاه سلجوقى سلطانشاه ابن قارود ( متوفى صفر 467 - 476 و به قولى 477 ه . ق . ) پادشاهى از سلسلهء سلاجقه كرمان ؛ پسر قارود و برادر كرمانشاه اول . در حدود 466 ه . ق . با پدر در جنگ با ملكشاه سلجوقى اسير شد ، و به چشمهاى او ميل كشيدند ، اما كور نشد ، و چندى بعد به يارى بعضى امراى خويش ، در كرمان به سلطنت نشست ( صفر 467 ه . ق . ) . چندى بعد ملكشاه سلجوقى - كه قبول داعيهء استقلال اولاد قارود برايش مشكل بود - لشكر به كرمان كشيد ، و مدتى بردسير را محاصره كرد . عاقبت چون سلطانشاه پذيرفت كه در خطبه نام ملكشاه را مقدم بدارد ، و در وقت ضرورت نيز از فرستادن سپاه به خدمت ملكشاه مضايقه نكند . ملكشاه نيز استقلال كرمان و خاندان قارود را قبول كرد ، و با مصالحه از كرمان به اصفهان بازگشت ( محرم 473 ه . ق . ) . سلطان شاه بيمار گشت و درگذشت ، و بعد از او برادرش تورانشاه اول سلطنت كرمان يافت . سلطان شبلى شاهزادهء آل مظفر ؛ پسر شاه شجاع . به تحريك فتنهجويان ، شاه شجاع از او انديشناك شده او را دستگير كرد ، و به قلعهء اقليد فرستاده او را كور كرد ( 785 ه . ق . ) ، و آنجا در حبس بود ؛ و بعد ظاهرا او را به قلعهء سفيد بردند . بعد از فتح قلعهء سفيد ( جمادى 795 ه . ق . ) به دست امير تيمور ، تيمور او را آزاد كرد ، و با سلطان زين العابدين به سمرقند فرستاد . سلطان صاحبقران لقب سلطان حسين بايقرا . سلطان على خان وزير افخم سلطان على خان ملقب به وزير افخم ، فرزند محمد خان سالار الملك در سال 1284 ه . ق . متولد شد . در نوجوانى از غلام بچگان و در جوانى از پيشخدمتان ناصر الدين شاه گرديد . ضمنا نيابت آجودانباشى ناصر الدين شاه را نيز برعهده داشت . سپس مأمور خدمت در دستگاه مظفر الدين ميرزاى وليعهد در تبريز شد . در سال 1303 ه . ق . بر خدمت در دستگاه مظفر الدين ميرزا محصل ماليات آذربايجان هم بود و در همين مقام رتبه سرتيپى و حمايل و شير و